Grijze wolk

"Ondanks toenemende openheid, rust er nog steeds een taboe op negatieve gevoelens rondom zwangerschap, bevalling en ouderschap".

Bevalt het?

 

De periode van zwangerschap, bevalling en jong ouderschap brengt allerlei nieuwe gedachten en gevoelens met zich mee en roept verschillende vragen op. Soms overwegend positief, maar veelal gecombineerd en soms ook overwegend negatief. In de media is vooral aandacht voor de zogenaamde ‘roze wolk’. Dit terwijl maar liefst bijna één derde van de vrouwen in meer of mindere mate psychische klachten ervaart. Vrouwen zijn in geen enkele andere periode in hun leven zo kwetsbaar voor psychische klachten. Ondanks toenemende openheid, rust er nog steeds een taboe op het bespreken van negatieve gevoelens als somberheid, angst, onzekerheid, schuld, en gevoelens van waardeloosheid. Wat geacht wordt de mooiste periode van je leven te zijn, kan (tijdelijk) geen fijne periode zijn. Dit is dubbel moeilijk, omdat je juist zo graag zou willen kunnen genieten van deze periode. Wanneer je je gedachten en gevoelens durft te delen met je omgeving, kan je op onbegrip stuiten. Uitspraken als “probeer je maar te focussen op de mooie dingen” of “dat hoort er nou eenmaal bij” zijn mogelijk goed bedoelt, maar werken vaak averechts. Je kan je hierdoor nog meer in verwarring raken en het gevoel krijgen er alleen voor te staan. Soms reageert de omgeving juist wel begripvol en ervaar je de steun vanuit je omgeving als erg steunend. Dit is heel fijn! Het is belangrijk je te realiseren dat veel klachten snel verholpen kunnen worden als je hulp zoekt bij je klachten. Als je de hulp niet in je omgeving vindt of deze hulp niet als voldoende ervaart, kan het verstandig zijn professionele hulp te zoeken.

 

Klachten die goed behandeld kunnen worden

 

Soms is het lastig te beoordelen of hetgeen je ervaart ‘normaal’ is of niet. Wanneer je twijfelt kun je overleggen met je gynaecoloog, verloskundige of huisarts. Om je een korte indicatie te geven wanneer professionele hulp nodig kan zijn volgen hieronder ook een aantal voorbeelden. Let op; de voorbeelden geven geen compleet beeld en zijn slechts bedoelt ter indicatie. Natuurlijk ben je ook in een eerder stadium welkom als je daar behoefte aan hebt!

Angst en trauma

  • Een traumatische voorgeschiedenis (bijv. van seksueel misbruik) hoeft niet tot problemen te leiden tijdens de bevalling. Maar kan wel complicerend zijn. Verschillende factoren spelen hierbij een rol waaronder de mate waarin het trauma reeds verwerkt is en de steun en veiligheid die de omgeving biedt (gynaecoloog, verloskundige, partner etc.). Professionele hulp kan zowel zinvol zijn voor de bevalling (bekijken hoe herbelevingen en gevoelens van onveiligheid zoveel mogelijk voorkomen kunnen worden) als na de bevalling (verwerking van eventueel ervaren herbelevingen en gevoelens van onveiligheid).
  • Het is normaal om je tijdens de bevalling af en toe bezorgd te voelen over het wel en wee van de baby. Professionele hulp kan zinvol zijn als zich rampscenario’s in je hoofd afspelen, de angst een verlammende werking op je heeft en je wel wil genieten van de zwangerschap maar dat niet lukt (mogelijk n.a.v. een eerdere ervaring zoals een miskraam).
  • Het is normaal om tegen de bevalling op te zien. Professionele hulp kan zinvol zijn als je steeds angstiger wordt naarmate de uitgerekende datum nadert en/of last hebt van paniekaanvallen (mogelijk n.a.v. eerdere nare bevalervaring of een traumatisch verhaal dat je via anderen hebt meegekregen).
  • Elke bevalling is anders. De één ervaart de bevalling als pijnlijk of ingrijpend de ander niet. Meestal lukt het om (na enige dagen) rustig terug te kijken op de bevalling. Professionele hulp kan zinvol zijn als je de bevalling elke keer opnieuw beleeft in je hoofd, het je niet lukt om erover te praten zonder overspoeld te raken, je je opnieuw machteloos voelt als je eraan terugdenkt en/of je er nare gevoelens (schuldgevoelens, gevoel dat je gefaald hebt) aan over houdt.
  • Het is normaal om als jonge ouder af en toe nare intrusies te hebben waarbij je je bijvoorbeeld voorstelt dat je je baby laat vallen. Professionele hulp kan zinvol zijn als deze (dwangmatige) gedachten toenemen, de angst ondragelijk wordt, je steeds minder durft en meer gaat vermijden.

Somberheid

  • Elke vrouw voelt zich anders gedurende de zwangerschap en lang niet iedereen zweeft op een roze wolk. Soms is het afzien. Professionele hulp kan zinvol zijn als het niet (meer) lukt je te focussen op het uiteindelijke doel (namelijk je kindje in je armen vast houden), je jezelf steeds vaker afvraagt waarvoor je het doet, en je meer ondersteuning nodig hebt om de dag door te komen dan je omgeving je kan bieden.
  • Meer dan de helft van de jonge moeders heeft last van kraamtranen, de zogenaamde ‘babyblues’, in de eerste week na de bevalling. Professionele hulp kan zinvol zijn als dit gevoel je overmeestert en niet na enkele dagen of weken verdwijnt. Hetzelfde geldt als dit gevoel binnen enkele weken na de bevalling alsnog hevig inzet. Ook vaders kunnen depressieve klachten ervaren na de bevalling.

 

Verlies

  • Het verlies van een kind is met geen enkel ander verlies te vergelijken. Je verliest niet alleen je kind maar ook toekomstperspectief. Aanvankelijk neemt het verdriet (angst, ongeloof, boosheid etc.) je hele leven in beslag. Na verloop van tijd komt de focus meer op herstel en het vinden van een nieuw balans. Met name rondom gezinsuitbreiding (‘nieuw kindje’) bestaan vaak onuitgesproken gedachten en ambivalente gevoelens. Ouders worden heen en weer geslingerd tussen verdriet en vertrouwen. Lotgenoten contact kan erg steunend zijn. Rouw is niet ‘klaar’ na een jaar. Professionele hulp kan zinvol zijn als het je niet (langer) lukt om met steun van je omgeving de dag door te komen, maar ook als je steun wilt bij het vinden van die nieuwe balans.

 

Aanpassing

  • Elke nieuwe levensfase vergt aanpassing. Met name wanneer je voor het eerst ouder wordt is er veel om aan te wennen. De voortdurende zorg en verantwoordelijkheid om voor je kind te zorgen ervoor dat er weinig tijd voor jezelf en je partnerrelatie over blijft. Het combineren van werk en zorg vraagt heel wat organisatie. Lichamelijke complicaties, hormoonwisselingen, (chronisch) slaaptekort en een temperamentvolle (huil)baby kunnen het geheel compliceren. Evenals life-events die tegelijkertijd plaats vinden (verhuizing, overlijden). Een nieuwe balans is nodig. Professionele hulp kan zinvol zijn als je het (mogelijk ook vanwege perfectionisme) lastig vindt om die nieuwe balans te vinden.

 

Wanneer is direct contact met de huisarts nodig

 

Wanneer je één of meer van de onderstaande klachten ervaart is het belangrijk direct contact met je huisarts (of buiten kantoortijden de huisartsenpost) op te nemen. De huisarts kan de klachten beoordelen en waar nodig direct (spoedeisende/intensieve) professionele hulp inschakelen.

 

  • Wanneer je jezelf en/of de baby wat aan wilt doen
  • Wanneer je geheel geen liefde voor je baby voelt en het niet op kan brengen voor hem/haar te zorgen
  • Wanneer je stemmen of geluiden hoort terwijl er niemand is
  • Wanneer je het idee hebt dat je gedachten niet van jezelf zijn
  • Wanneer je het gevoel hebt dat je gecontroleerd wordt door krachten van buitenaf
  • Wanneer je langer dan 48 uur niet geslapen hebt
  • Wanneer je zeer snel gewicht verliest terwijl je er geen moeite voor doet

 

© Copyright 2016. All Rights Reserved.

Gegevens

Marieke Zeeman

GZ-Psycholoog

AGB-code 94062533

KvK nummer 65632273

Contact

Tel: 06-27362772

Volgen